FLEKSO BASKI

Tipo baskının geliştirilmiş bir hali olan flekso baskı, ambalaj basımında en yaygın kullanılan baskıdır. Düzgün olmayan yüzeylere de uygulanan flekso baskı; karton, kraft, oluklu mukavva, bütün fleksibl ambalajları oluşturan plastik filmler ve özel bir mürekkep kullanarak alüminyum folyo, üzerinde uygulanır. Son yaşanan gelişmelerin sonuncu flekso baskı, kısa, orta ve uzun süreli üretimler için son derece uygun bir baskı haline dönüştü. Flekso baskı daha çok taşıyıcı katman (web) malzeme üzerine uygulanır. Flekso baskı, görüntü etrafında oluşan ince mürekkep zinciri nedeniyle diğer baskı yöntemlerinden kolayca ayrılır. Flekso baskının sunduğu en önemli avantaj iyi ve tutarlı mürekkepleme ile işlem olanağı bunlara ek olarak tram ve yarım ton baskı ile sürekli olarak tam renk tonunda baskı olanağı. Flekso baskı ile in line üretim işleminin birlikte kullanılması bir başka avantaj.1990’lı yıllarda flekso baskı teknolojisinde büyük gelişmeler yaşandı. Bu gelişmeler, daha ince fotopolimer klişelerin kullanılması, aniloks merdanenin geliştirilmesi, daha yüksek konsantrasyonlu geliştirilmiş flekso baskı mürekkepleri, daha yüksek seviyede baskı elemanları ile uyum ve çalışma devir süratinin doğru tespiti, modern ekran tekniklerinin kullanımı, standardize edilen film reprodüksiyon işlemlerinin alışılarak benimsenmesi olarak özetlenebilir. Güncel teknolojiyi bünyesinde barındırması nedeniyle, ortaya çıkan kaliteli baskı ile flekso; hem rotogravür, hem de kalite ve kısa süreli işler için ofset baskı ile rekabet edebilir konuma ulaştı. Aslında flekso baskı bir rölyef baskı yöntemidir. Ancak metal klişe yerine fleksibl lastik, fotopolimer klişeler ve aniloks merdaneler kullanılır. Flekso baskıda kauçuk klişe kullanıldığında flekso baskı tasarımının planlanmasında yüzey ne kadar ise; net görüntü almak o kadar daha güçleştiği göz önünde bulundurulmalı ve ince çizgiler ile küçük metinlerden kaçınılmalıdır. Çünkü; kauçuk klişe, taşıyıcı katman yüzeye bastırılınca bu ayrıntılar kaybolur. Vulkanize edilmiş lastik klişelerin üretimi oldukça komplikedir; baskı formu orijinal klişesi kauçuğa aktarılırken ne kadar iyi biçim alırsa alsın ve renk tonu değerleri ne kadar uygun olursa olsun bilgi kayıpları olur. Tram şekillerinin aktarılması sınırlıdır. Bundan başka vulkanizasyon sırasında meydana gelen çekme, baskı elemanları ile uyuşma problemi çok defa operatörün el becerisine bağlı kalır. Flekso baskıda fotopolimer klişe mevcut değilse, fotoğraflar basılmaz. Son yıllarda çok ince fotopolimer klişeler sayesinde çizilen tasarımlar, kompakt renkli yüzeyler ve oldukça geniş bir metin olması durumunda fleksografik baskıyla oldukça iyi sonuçlar alınıyor. Fotopolimer klişelerin kesim avantajı; yüksek değerde bir baskı kalitesi için sunduğu daha iyi koşullardır. Fotopolimer klişelerin ölçüleri, tutarlı ve tam uyumludur. Fotopolimer klişeler en ince tram aralıklarının oluşumu , daha aydınlık tram ton değerleri, daha ince nokta ve çizgiler, kenarların keskin olmasını ve filmde mevcut bilgilerde belirgin kayıplar olmasını başarırlar. Bu beceriler, baskı klişelerinin yapısı, kullanılan kauçukların özellikle profilleri ve fotopolimerizasyon aracılığıyla düzenlenen klişe üretim prensiplerine göre sonuçlandırılır. Çeşitli klişe kalınlıkları ve baskı klişelerinin farklı mürekkeplere uyum yeteneğinin ayrı cinsten pazarların değişik taleplerini karşılar. Kısacası, klişenin optimal sertlik ve elastikiyeti, baskı klişesinin daha yüksek fotografik çözüm gücü ve dik yan köşelerle iyi rölyef ayrıntıları, çok daha az kalınlık saplamalar modern polimer klişelerin belirgin özellikleridir. Rölatif sertlik yani klişenin elastikiyeti baskı basıncı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Klişe çok yumuşak ise, ince noktalar ve çizgiler kıvrılma dayanıklılığını kaybederek baskı yükü altında kolayca deforme olur. Bunun sonucu ton değerleri yayılır ve hareketli, kötü bir baskı görüntüsü oluşur.

ROTOGRAVÜR (TİFDRUK)

Rotogravür baskı, taşıyıcı katman (web) yöntemidir. Bu baskı yöntemiyle, kağıt, karton, fleksibl, ambalaj malzemeleri (plastik filmler, alüminyum folyo) basılır. Fakat, basılacak yüzeyin düzgün olması gerekir. Yalnız düzgün yüzeyli malzemelere rotogravür baskı uygulanır. Gravür baskıyı, diğer baskı yöntemlerinden ayıran ortak payda, pürüzsüz düzgün bir silindir yüzeyinden malzeme kazıyarak bu yüzeyin bir katman üzerinde görüntü oluşturacak şekil almasının sağlanmasıdır. Yani rotogravürde baskı silindirleri üzerinde oyulmuş yada kazılmış küçük hücreler bulunur. Bu hücreler, mürekkebi baskı yapılacak malzemeye iletiyor. Her kat için ayrı bir merdaneye gereksinim var. Baskıya hazırlanma ve silindirlerin oyulması yavaş ve pahalı bir işlem. Bu nedenle uzun süreli üretimler için rotogravür baskı uygun. Flekso baskının hızlı yükselişi karşısında üçüncü bin yılda yerini koruyabilmek için gravür baskı alanında da yeni teknolojiler geliştirmiş. İş değişimi süresi kısaltılarak, yeni bir gelişme sağlanmış. Bir önemli gelişmede baskı silindirlerinin hazırlanması ve süresiyle ilgili. Hızlandırılan yeni sistemle gravür baskıda baskı öncesi süreyi de çok kısaltmış. Gravüre edilen silindirlerin aşırı katılığı yumuşatılmış ve ambalaj baskısı için istenilen sertlik sağlanmış. Gravür baskı teknolojisinde yaşanılan son gelişmeler de hem kimyasal hem de elektro mekanik gofrajın geliştirilmesi söz konusu olmuş. Aşındırma alanında doğu ve batıda eş zamanlı iki ayrı düşünce gelişmiş. Batıdaki çok yaygın bir inanışa göre; elektro mekanik gofrajın geliştirilmesi, üretim tekrarında karşılaşılan problemleri ortadan kaldıracak ve dijital baskının çoğalması ve gelişmesine yol açacak. Buna karşın doğuda kimyasal aşındırmanın olumlu yönleri göz ardı edilmez. Asya’da elektro mekanik gofraj alanında büyük yatırım olmasına karşın aynı zamanda bazı firmalar da yürüttükleri sürekli araştırma ve geliştirme ile kimyasal aşındırma yönteminin noksanlarını gidermeye çalışıyorlar. Bir anlayışa göre elektro mekanik gofraj ile kimyasal aşındırma zannedildiği kadar birbirine aykırı değil. Gravür baskıyı diğer baskı yöntemlerinden ayıran ortak payda, pürüzsüz düzgün bir silindir yüzeyinden malzeme kazıyarak bu yüzeyin bir katman üzerinde görüntü oluşturacak şekil almasının sağlanmasıdır. Son tahlilde mekanik gofraj ile asitle aşındırma arasındaki en büyük fark, yüzeyden malzeme kaldırılması şekli. Gerçekleştirilmesi arzu edilen aşındırma derecesi, basılması arzu edilen şekil, kullanılan baskı makinesi ile mürekkebe dayanıyor. Bakır yüzeyi aşındırarak oluşturulan hücrelerin derinliği ise açığa çıkarılan karbon dokusuna bağlı. Asit ile aşındırmada yüzeyden malzeme kaldırılması için tam hassas bir şekilde asit tüketilmesi, mekanik gofrajda ise; elmas kesici kalem kullanılarak yüzeyden hassas olarak malzeme kaldırılması söz konusu. Elektro mekanik gofrajın beraberinde getirdiği büyük yaralar söz konusu ise de kimyasal aşındırma yönteminin de terk edilmesine yönelik herhangi bir somut delil yok. Kimyasal aşındırma yönteminin daha da iyileştirilmesi asidin direkt olarak merdaneye uygulanma şekline bağlı. Çok sıkı kontrollü püskürtme, merdanelerinin asit banyosuna daldırılması sırasında karşılaşılan değişik oranda seyreltme gereksinimini ortadan kaldırıyor. Bu teknoloji robot teknolojisi ve yeni geliştirilen daha hafif merdaneler ile birlikte kullanılıyor. Böylelikle gravür endüstrisindeki küreselleşmenin gelişen yörelere gravür baskı merdanelerinin gönderilmesinde taşıma maliyetinden tasarruf edilmiş oluyor. Bu alanda maliyet düşüşüne yol açan en yeni gelişme, nikel sleeve. Çelik bir merdane ile karşılaştırıldığında ne kadar büyük bir tasarruf edildiği rahatlıkla görülüyor. Birkaç kilo gelen nikel sleeve, yüzlerce kg gelen bir çelik merdane ile aynı baskı sonucunu veriyor. Aşındırma işleminin hızı ve maliyetinin ucuzluğu ile daha iyi baskı kalitesi elde edebilme gravür baskıyı 21.yüzyıla taşıyan önemli bir unsur. Rotogravür baskı mürekkepleri çabuk kuruyan çok parlak ve sürtünme direnci yüksek mürekkepler. Gravür baskı makinelerinde önemli bir bölümünde solvent bazlı mürekkepler kullanılıyor. Yalnızca çok izole hallerde özel donnaımlı tifdruk makinlerde su bazlı mürekkepler de kullanılıyor. Su bazlı mürekkepler kullanıldığı zaman kuruması için uzun bir zamana gereksinim olduğundan baskı hızı düşürülüyor. Altın görüntüsü veren boyalar, yine rotogravür baskıda kullanılıyor. Rotogravür baskı makineleri, genellikle 1400 mm’ye kadar web genişliğinde 4 – 8 renk arası baskı üniteli. Rotogravür baskı adeta sanatsal harikalr yaratıyor. Aslı ile aynı olan baskı örnekleri ortaya çıkarıyor. Bu baskı görüntünün kenarında oluşan tırtıklar ile diğer baskılardan ayırt ediliyor. En pahalı baskı yöntemi olan tifdruk baskıda özellikle fleksibl ambalaj malzemelerinin basımında, gerçekten harika sonuçlar elde ediliyor. Yüksek tirajlı ve uzun süreli üretimlere örneğin, sigara,şeker ambalajı, katlanabilen kutular bu baskı yöntemi kullanılarak basılan ürünler arasında sayılabilir. Flekso baskı öncesi hazırlık ve baskı tekniğindeki gelişmeler sonucu fleksoya büyük pazar kaptıran gravür baskı, yeni teknolojilerle yarışa devam ediyor ve yeni çalışmalar ışığında gravür baskı dijital baskıya hazırlanıyor.

LETTERPRESS BASKI

Gelişmiş letterpress baskı makinelerinde ışığa duyarlı polimer klişeler kullanılır. Klişe üzerindeki görüntü alanı (mürekkep taşıyan alan) fotografik veya doğrudan görüntüleme yöntemleriyle üretilir. Işığa tabi tutulan klişe, daha sonra özel solüsyonlarla (kimyasallarla ve su bazlılarla) yıkanır. Böylece görüntüyü taşıyacak ve taşımayacak alanlar ortaya çıkar. Klişe, baskı silindirine takılarak makineye yerleştirilir. Baskı sırasında yükseltilmiş yüzey mürekkeple kaplanır ve daha sonra baskı kağıda aktarılır. Kendinden yapışkanlı etiketler için kullanılan Letterpress rulo baskı makineleri, yarı rotatif ve rotatif olarak üretilirler. Bu makinelerde genel olarak UV mürekkep ve UV kurutma sistemi kullanılır

FTK Etiket & Ambalaj

Fabrika Akçaburgaz Mah. 40. Sokak No: 9 3456 Esenyurt / İstanbul Ambalaj Bölümü İkitelli Sinpaş İş Modern San. Sit. J. Blok No:1 Başakşehir Phone:0212 698 9820 e-mail:ftk@ftkambalaj.com.tr
© 2016 FTK Etiket & Ambalaj /// Tasarım ve Altyapı Ajans İZ